Logo
Ankerstraat 1
4231 AA
Tel. 06-36 42 28 28.
Fax. 06-36 42 28 28
Email: info@ccms.nl
Bedrijf Bedrijf
Blog
Het ontstaan van de 2e Christelijke feestdagen

Het ontstaan van de 2e Christelijke feestdagen

Bij het zoeken naar het ontstaan van de 2e kerstdagen, wijzen alle commentaren naar heidense feesten. Ver voor het begin van onze jaartelling hadden de heidense Germanen het Joelfeest, ook wel bekend als het Midwinterfeest. In totaal duurde dit feest 12 dagen met als hoogtepunt de kortste dag van het jaar 21 december. Na deze datum werden de dagen weer langer en vierde de Germanen tijdens het Joelfeest, dat het zwaarste punt van de winter al weer achter de rug was. Met de opkomst van het Christendom in de eerste eeuwen na Christus omwandeling op aarde, werden veel heidense tradities omgezet naar Christelijke feestdagen. Ook het Joelfeest (Midwinterfeest) werd opgenomen in de kersttijd. De eerste eeuwen duurde de kersttijd 12 dagen, van 25 december tot en met 6 januari. Elke dag werd gewijd aan een geestelijke, bijv. op 26 december werd de eerste martelaar van het Christendom Sint Stefanus herdacht. Op het concilie van Mainz in 813 werd door de Katholieke kerk besloten om de viering van Kerstmis (het feest van de geboorte van de Here Jezus) uit te breiden van 1 naar 4 dagen!! Op al deze dagen was het verboden om te werken, want dat zou alleen maar ongeluk brengen. Al de 4 kerstdagen kregen een eigen focus. De 1e kerstdag was vooral bedoelt voor gezelligheid in huiselijke sfeer. De2e kerstdag heette ook wel de Grote Paardendag. Boeren lieten dan hun paarden door het dorp galopperen om zo te “garanderen” dat ze de rest van het jaar niet ziek werden. Op 3e kerstdag werd de apostel Johannes herdacht, de heilige van de vriendschap. 4e kerstdag was een dag voor de kinderen, kinderen mochten voor 1 dag de baas zijn. Waar de kerk zich in 813 al niet mee bezig hield. Ik dacht dat het in 2018 niet helemaal goed ging met de kerkelijke 2e feestdagen, maar bij mijn zoektocht, ben ik wel er achter gekomen, dat dit probleem al vele eeuwen speelt. In de loop van de middeleeuwen ontstond er in Groot-Brittannië nog een andere traditie voor de 2e kerstdag: Boxingday. Deze benaming is afgeleid van doos (box) die veel edelen hun dienaren gaven. Op 1e kerstdag moesten deze bedienden namelijk gewoon werken, maar in ruil daarvoor kregen zij op 2e kerstdag vrij van hun meesters. Goede werknemers kregen dan als bedankje een doos met allerlei geschenken en etensresten mee naar huis, een soort voorloper van het kerstpakket. In de afgelopen eeuwen werd de viering van het kerstfeest geleidelijk verder ingeperkt. Zo ging de traditie van de 4e kerstdag al snel verloren en besloot de Nederlandse overheid in 1773 ook de 3e kerstdag af te schaffen. Korte tijd later werd toen al een poging ondernomen om ook de 2e kerstdag af te schaffen, maar dat liep op niets uit.

Tot zover iets over de kerstdagen.

De Katholieke Kerk heeft zich rond de middeleeuwen steeds ingespannen om extra feestdagen aan de belangrijkste Christelijke feestdagen te koppelen. Kerstmis, Pasen en Pinksteren duurden toen zelfs 8 dagen. De gedachte achter deze extra dagen was, dat het de mensen in staat stelde, vaker naar de kerk te gaan. Daarnaast hadden deze dagen ook een belangrijke sociale functie. Feestdagen waren de enige dagen in het jaar waarop personeel vrij had. Vandaar dat op deze dagen van alles werd geregeld. Men verhuisde op deze dagen, arbeidsovereenkomsten werden gesloten en ook de lonen werden op de feestdagen uitbetaald. Er waren echter geen uniforme regels en per streek verschilde de manier van vieren erg. De Synode van Dordrecht in 1574 bepaalde dat er alleen nog maar op zondagen gepreekt zou worden. De Kerststof kon op de zondag voor de Kerst ter sprake komen en Pasen en Pinksteren vielen al op een zondag. Deze ingreep was te fors, de mensen die zoveel feestdagen gewend waren, wilden deze niet zomaar inleveren. Uiteindelijk greep de overheid in en schreef voor, dat ook de 2e kerst-, Paas- en Pinksterdag, naast  oud- en nieuwjaarsdag officiële feestdagen werden. De synode van Dordrecht van 1578 schreef daarna de predikanten voor om, als het dan toch moest, deze dagen nuttig te besteden en diensten te beleggen. Het werd op de volgende wijze voorgeschreven. Zo zullen de dienaars naarstigheid doen, dat ze met predikatiën, in dewelke zij inzonderheid van de geboorte en de verrijzenis van Christus, de zending van de Heilige Geest, en dergelijke artikelen des geloofs de gemeente leren zullen, om de onnutte en schadelijke lediggang in een heilige en profijtelijke oefening te veranderen.

Na de Reformatie werden alle feestdagen die aan heiligen waren gewijd, afgeschaft.
De aandacht diende gericht te zijn op de christelijke boodschap zelf: alleen de feestdagen gewijd aan de verlossings- en lijdensgeschiedenis van Christus werden gehandhaafd.

Pas in 1815 werden in de zondagswet de uniforme regels voor de feestdagen vastgelegd. Tot mijn verbazing las ik, dat pas in 1964 beide Kerstdagen en de andere kerkelijke feestdagen ,als officiële vrije dagen voor alle Nederlanders werden uitgeroepen! Het religieuze karakter van de 2e kerstdag is echter wel verloren gegaan. De meeste Nederlanders brengen hun extra vrije dag vaak door in woonboulevards of andere vermaakcentra. Hoewel er tegenwoordig steeds vaker stemmen opgaan om de 2e feestdagen af te schaffen of om deze in te leveren voor Islamitische feestdagen is het nog steeds als vroeger. Eens verworven rechten inzake feestdagen, worden niet snel ingeleverd. Nog steeds zijn er gemeenten die op de 2e feestdag een kerkdienst beleggen, al is het in veel gemeente afgeschaft. Wij kunnen ons afvragen, wat de 2e feestdagen voor ons betekenen en hoe vertellen wij het onze kinderen en kleinkinderen waarom deze dagen zijn ingesteld. Hebben wij als gelovigen nog recht op deze dagen, of moeten wij er enkele inleveren, zodat bijv. een moslim ook zijn feestdagen kan vieren. De laatste tijd gaan er in Nederland stemmen op, om de extra feestdagen los te koppelen van de christelijke feestdagen, zodat iedereen die naar eigen goeddunken kan opnemen. Ik zelf denk dat deze regeling er sneller kan komen, dan wij verwachten. We kunnen ons afvragen of wij er rouwig over moeten zijn en zo ja, hebben wij als Christenen recht van spreken als wij toch op deze 2e feestdagen geen kerkdienst bezoeken??

Over de auteur
Reactie op deze blog
Delen